Beskidy, Gorce i Pieniny tworzą jeden z najciekawszych i najbardziej różnorodnych regionów górskich w Polsce. Ich historię budowali nie tylko mieszkańcy, artyści, pisarze i naukowcy, ale również przewodnicy, którzy od wielu lat pomagają turystom bezpiecznie poznawać szlaki, przyrodę oraz dziedzictwo kulturowe południowej Polski.
Poniższe zestawienie powstało jako próba uporządkowania publicznie dostępnych informacji o przewodnikach działających w Beskidach, Gorcach i Pieninach oraz o osobach, które odegrały ważną rolę w historii, kulturze, turystyce i ochronie przyrody tego regionu.
Stan opracowania: lipiec 2026 roku.
NIE ISTNIEJE JEDEN CENTRALNY REJESTR PRZEWODNIKÓW
W Polsce nie funkcjonuje obecnie jeden publiczny, państwowy rejestr obejmujący wszystkich aktywnych przewodników działających jednocześnie w Beskidach, Pieninach i Gorcach.
Informacje są rozproszone pomiędzy:
– Gorczański Park Narodowy,
– Pieniński Park Narodowy,
– Babiogórski Park Narodowy,
– oddziały Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego,
– koła i kluby przewodnickie,
– indywidualne strony internetowe przewodników,
– lokalne organizacje turystyczne,
– strony samorządowe i regionalne portale informacyjne.
Gorczański Park Narodowy publikuje własny wykaz przewodników beskidzkich. Pieniński Park Narodowy informuje natomiast, że nie prowadzi bezpośredniej działalności przewodnickiej, ale organizuje szkolenia poszerzające wiedzę przewodników o Pieninach.
Pieniński Oddział PTTK w Szczawnicy informował również o funkcjonowaniu koła przewodnickiego skupiającego 24 członków.
Pełna kompilacja źródłowa, na podstawie której przygotowano materiał roboczy, obejmowała 189 publicznie zweryfikowanych wpisów przewodnickich oraz 15 osób szczególnie znaczących dla historii, kultury i przyrody regionu.
Najważniejszym źródłem był dziewięciostronicowy wykaz przewodników beskidzkich Gorczańskiego Parku Narodowego. Został on uzupełniony o profile publikowane przez PTTK „Beskid” w Nowym Sączu, PTTK Rabka-Zdrój, Babiogórski Park Narodowy oraz lokalne strony przewodnickie związane z Pieninami.
ZAKRES I OGRANICZENIA OPRACOWANIA
Nie wszystkie instytucje publikują informacje w jednakowy sposób. Część udostępnia szczegółowe profile przewodników, obejmujące zakres uprawnień, języki obce, numery licencji i dane kontaktowe. Inne publikują jedynie podstawowe wykazy nazwisk i numerów telefonów.
Określenie „przewodnik beskidzki – oficjalny wykaz GPN” oznacza, że dana osoba została wymieniona w publicznym wykazie Gorczańskiego Parku Narodowego. Nie oznacza to automatycznie, że źródło zawierało informację o klasie uprawnień, numerze licencji lub wszystkich obszarach działalności tej osoby.
Najlepiej udokumentowanym regionem pozostają Gorce, głównie dzięki wykazowi publikowanemu przez Gorczański Park Narodowy.
W przypadku Pienin istnieje dobra dokumentacja instytucjonalna Pienińskiego Parku Narodowego i PTTK, ale kontakty do przewodników są mniej scentralizowane.
Przewodnicy beskidzcy są natomiast prezentowani przede wszystkim na stronach poszczególnych oddziałów PTTK, szczególnie w Nowym Sączu i Rabce-Zdroju.
Zestawienie ma zatem charakter informacyjny i praktyczny. Nie jest zamkniętym ani prawnym rejestrem wszystkich osób posiadających uprawnienia przewodnickie.
PRZEWODNICY ZWIĄZANI Z BESKIDAMI, GORCAMI I PIENINAMI
ZUZANNA DŁUGOSZ – BABA Z GÓR
Zuzanna Długosz, znana w internecie jako „Baba z Gór”, jest przewodniczką beskidzką, twórczynią internetową oraz popularyzatorką turystyki górskiej. Od wielu lat promuje polskie góry, zachęcając do świadomego i odpowiedzialnego odkrywania Beskidów, Gorców, Pienin oraz innych pasm Karpat.
Jest autorką projektu „Baba z Gór”, w ramach którego prowadzi portal internetowy oraz aktywnie działa w mediach społecznościowych. Publikuje przewodniki, opisy szlaków, praktyczne porady dla turystów, relacje z wędrówek oraz materiały popularyzujące historię, kulturę i przyrodę regionów górskich.
Jej działalność wyróżnia się rzetelnym podejściem do turystyki oraz dbałością o przekazywanie sprawdzonych informacji. Dzięki nowoczesnej formie komunikacji skutecznie zachęca zarówno początkujących, jak i doświadczonych turystów do poznawania mniej znanych zakątków polskich gór.
Na przestrzeni lat stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych osób promujących turystykę górską w mediach internetowych, współpracując z wieloma instytucjami, parkami narodowymi oraz organizacjami związanymi z ochroną przyrody i rozwojem turystyki.
Obszar działalności:
• Beskidy
• Gorce
• Pieniny
• Tatry
• Bieszczady
• Sudety
• pozostałe pasma górskie Polski
Kategoria:
• przewodniczka beskidzka
• autorka portalu turystycznego
• popularyzatorka gór
• twórczyni internetowa
• edukatorka turystyczna
Strona internetowa:
Media społecznościowe:
Facebook – Baba z Gór
Instagram – @babazgor
Powód umieszczenia w zestawieniu:
Zuzanna Długosz należy do grona najbardziej rozpoznawalnych współczesnych popularyzatorów turystyki górskiej w Polsce. Poprzez swoją działalność edukacyjną, przewodnicką i medialną od lat promuje Beskidy, Gorce i Pieniny, zachęcając tysiące osób do aktywnego poznawania gór oraz odpowiedzialnego korzystania z ich walorów przyrodniczych.
AGATA BIELECKA-WARMUZ
Przewodniczka beskidzka działająca na obszarze Beskidów, Gorców, Pienin i Bieszczadów.
Posiada licencję Babiogórskiego Parku Narodowego nr 2025/509.
Kontakt:
Telefon: 788 641 874
E-mail: agatabielecka@interia.eu
Źródło:
https://bgpn.gov.pl/przewodnicy/agata-bielecka-warmuz
KATARZYNA HALAMA
Przewodniczka działająca między innymi w Beskidzie Śląskim, Beskidzie Żywieckim, Beskidzie Małym, Gorcach i Pieninach.
Posiada uprawnienia przewodnika beskidzkiego klasy III oraz międzynarodowe uprawnienia UIMLA. W wykazie Babiogórskiego Parku Narodowego figuruje z licencją nr 2022/13.
Kontakt:
Telefon: 511 273 624
E-mail: katarzyna.halama@uimla.pl
Źródło:
https://bgpn.gov.pl/przewodnicy/katarzyna-halama
JAKUB WOLSKI
Przewodnik związany przede wszystkim z Krościenkiem nad Dunajcem. Działa w Pieninach, Gorcach, Beskidach, na Podhalu oraz na terenie Słowacji.
Posiada uprawnienia przewodnika górskiego beskidzkiego klasy III, upoważnienie Pienińskiego Parku Narodowego, licencję Gorczańskiego Parku Narodowego oraz licencję Babiogórskiego Parku Narodowego.
Jest również przodownikiem turystyki górskiej PTTK i prowadzi wycieczki w języku angielskim.
Kontakt:
Telefon: 792 544 791
E-mail: przewodnikpieninski@gmail.com
Strona: www.przewodnikpieninski.pl
Źródło:
BEATA KONWERSKA
Przewodniczka beskidzka klasy III, związana z PTTK Rabka-Zdrój.
Prowadzi wycieczki po całych Beskidach, Gorcach i Pieninach.
Kontakt:
Telefon: 507 141 292
E-mail: bkonwer@poczta.fm
Źródło:
SYLWIA JABŁOŃSKA
Przewodniczka beskidzka związana z Rabką-Zdrojem i jej okolicami.
Działa na obszarze całych Beskidów, ze szczególnym uwzględnieniem Gorców, Beskidu Wyspowego i Beskidu Makowskiego. Posiada również licencję Babiogórskiego Parku Narodowego.
Kontakt:
Telefon: 661 552 313
Źródło:
MARIA KOŚCIELNIAK
Przewodniczka górska beskidzka, pilotka wycieczek i organizatorka turystyki związana z PTTK „Beskid” w Nowym Sączu.
Prowadzi wycieczki w Beskidzie Sądeckim, Pieninach, Gorcach, Beskidzie Wyspowym i Beskidzie Niskim.
Kontakt:
Telefon: 668 977 557
E-mail: kontakt@kamrattravel.pl
Źródło:
https://beskid.pttk.pl/przewodnicy/koscielniak-maria/
MARCIN ROLA
Przewodnik górski beskidzki, instruktor przewodnictwa i pilot wycieczek związany z PTTK „Beskid” w Nowym Sączu.
Działa na terenie całych Beskidów, w tym Gorców, a także w Pieninach, na Podhalu, Podtatrzu i w rejonie Starego Sącza.
Kontakt:
Telefon: 506 205 782
E-mail: marcin.rola@wp.pl
Źródło:
https://beskid.pttk.pl/przewodnicy/rola-marcin/
JANUSZ PIETRZAK
Przewodnik górski beskidzki klasy II oraz przewodnik terenowy związany z PTTK „Beskid” w Nowym Sączu.
Prowadzi wycieczki po Beskidach, Gorcach i Pieninach.
Kontakt:
Telefon: 572 575 216
E-mail: evjanusz@interia.pl
Źródło:
https://beskid.pttk.pl/przewodnicy/pietrzak-janusz/
ADAM SOBCZYK
Przewodnik górski tatrzański i beskidzki, przewodnik terenowy oraz pilot wycieczek związany z PTTK „Beskid” w Nowym Sączu.
Działa w Tatrach, Beskidach, Gorcach i Pieninach.
Kontakt:
Telefon: 601 794 668
E-mail: adamsobczyk52@gmail.com
Źródło:
https://beskid.pttk.pl/przewodnicy/sobczyk-adam/
KATARZYNA TOMASIAK
Przewodniczka beskidzka związana z PTTK „Beskid” w Nowym Sączu.
Prowadzi wycieczki po całych Beskidach, Gorcach i Pieninach. Jest również przewodniczką po Ojcowskim Parku Narodowym.
Kontakt:
Telefon: 733 409 697
E-mail: tomasiak.ka@gmail.com
Źródło:
https://beskid.pttk.pl/przewodnicy/tomasiak-katarzyna/
LECH TRACIŁOWSKI
Przewodnik górski tatrzański i beskidzki, przewodnik terenowy, instruktor przewodnictwa oraz pilot wycieczek związany z PTTK „Beskid” w Nowym Sączu.
Działa w Tatrach, Beskidach, Gorcach, Pieninach i górach Słowacji.
Kontakt:
Telefon: 507 665 668
E-mail: ltracilowski@o2.pl
Źródło:
https://beskid.pttk.pl/przewodnicy/tracilowski-lech/
STANISŁAW LEŚNIK
Przewodnik górski tatrzański i beskidzki oraz instruktor przewodnictwa związany z PTTK „Beskid” w Nowym Sączu.
Prowadzi wycieczki po Beskidach, Pieninach i Podtatrzu, a także po mniej wymagających trasach w Tatrach.
Kontakt:
Telefon: 603 679 261
E-mail: stanislaw_lesnik@o2.pl
Źródło:
https://beskid.pttk.pl/przewodnicy/lesnik-stanislaw/
PIOTR MRÓZ
Przewodnik beskidzki związany z PTTK „Beskid” w Nowym Sączu.
Prowadzi wycieczki w Beskidzie Sądeckim, Pieninach i Beskidzie Żywieckim.
Kontakt:
Telefon: 667 720 210
E-mail: mrooz99@tlen.pl
Źródło:
PIOTR RYCHLEWSKI
Przewodnik górski beskidzki, przewodnik terenowy, pilot wycieczek i instruktor przewodnictwa związany z PTTK „Beskid” w Nowym Sączu.
Działa na terenie Beskidów, Pienin, Bieszczadów i Pogórzy.
Kontakt:
Telefon: 606 903 838
E-mail: beskidomaniak.przewodnik@gmail.com
Źródło:
PRZEWODNICY WYMIENIENI W WYKAZIE GORCZAŃSKIEGO PARKU NARODOWEGO
ROBERT KOWALSKI
Przewodnik beskidzki wymieniony w oficjalnym wykazie Gorczańskiego Parku Narodowego.
Związany z Krościenkiem nad Dunajcem. Jego podstawowym obszarem działalności są Gorce.
Kontakt:
Telefon: 501 684 782
E-mail: kefajstos75@gmail.com
Źródło:
https://gpn.gov.pl/pliki-do-pobrania/otworz/3a53676a-c406-4015-8721-6abc0abeff77.pdf
NATALIA KUBIK
Przewodniczka beskidzka związana z Krościenkiem nad Dunajcem i wymieniona w oficjalnym wykazie Gorczańskiego Parku Narodowego.
Kontakt:
Telefon: 693 379 679
E-mail: dziewczynazpienin@gmail.com
Źródło:
https://gpn.gov.pl/pliki-do-pobrania/otworz/3a53676a-c406-4015-8721-6abc0abeff77.pdf
ELŻBIETA OPYD
Przewodniczka beskidzka związana z Krościenkiem nad Dunajcem i wymieniona w oficjalnym wykazie Gorczańskiego Parku Narodowego.
Kontakt:
Telefon: 695 770 628
E-mail: elusk@op.pl
Źródło:
https://gpn.gov.pl/pliki-do-pobrania/otworz/3a53676a-c406-4015-8721-6abc0abeff77.pdf
JOANNA OPYRCHAŁ
Przewodniczka beskidzka związana z Krościenkiem nad Dunajcem. Wymieniona w oficjalnym wykazie przewodników Gorczańskiego Parku Narodowego.
Kontakt:
Telefon: 577 834 330
E-mail: pgsokolica@gmail.com
Strona: www.poznajpieniny.pl
Źródło:
https://gpn.gov.pl/pliki-do-pobrania/otworz/3a53676a-c406-4015-8721-6abc0abeff77.pdf
ANDRZEJ SPROCH
Przewodnik beskidzki związany ze Sromowcami Wyżnymi. Wymieniony w oficjalnym wykazie przewodników Gorczańskiego Parku Narodowego.
Kontakt:
Telefon: 694 484 100
E-mail: asproch@gmail.com
Strona: www.sproch.pl
Źródło:
https://gpn.gov.pl/pliki-do-pobrania/otworz/3a53676a-c406-4015-8721-6abc0abeff77.pdf
RENATA SPROCH
Przewodniczka beskidzka związana ze Sromowcami Wyżnymi. Wymieniona w oficjalnym wykazie przewodników Gorczańskiego Parku Narodowego.
Kontakt:
Telefon: 513 768 600
E-mail: renata@sproch.pl
Strona: www.sproch.pl
Źródło:
https://gpn.gov.pl/pliki-do-pobrania/otworz/3a53676a-c406-4015-8721-6abc0abeff77.pdf
TOMASZ MOSKALIK
Przewodnik beskidzki związany ze Szczawnicą. Wymieniony w oficjalnym wykazie przewodników Gorczańskiego Parku Narodowego.
Kontakt:
Telefon: 889 443 899
E-mail: moskalikt@gmail.com
Źródło:
https://gpn.gov.pl/pliki-do-pobrania/otworz/3a53676a-c406-4015-8721-6abc0abeff77.pdf
ZOFIA KUCIA
Przewodniczka beskidzka związana z Krakowem i Szczawnicą. Wymieniona w oficjalnym wykazie przewodników Gorczańskiego Parku Narodowego.
Kontakt:
Telefon: 507 360 379
E-mail: kuciazof@gmail.com
Źródło:
https://gpn.gov.pl/pliki-do-pobrania/otworz/3a53676a-c406-4015-8721-6abc0abeff77.pdf
ALEKSANDRA WĄCHAŁA
Przewodniczka beskidzka związana z Ochotnicą Dolną. Wymieniona w oficjalnym wykazie przewodników Gorczańskiego Parku Narodowego.
Kontakt:
Telefon: 517 026 776
E-mail: aleksandra.przewodnik@gmail.com
Źródło:
https://gpn.gov.pl/pliki-do-pobrania/otworz/3a53676a-c406-4015-8721-6abc0abeff77.pdf
ANNA CWYNAR
Przewodniczka beskidzka związana z Ochotnicą Dolną. Wymieniona w oficjalnym wykazie przewodników Gorczańskiego Parku Narodowego.
Kontakt:
Telefon: 606 280 600
Źródło:
https://gpn.gov.pl/pliki-do-pobrania/otworz/3a53676a-c406-4015-8721-6abc0abeff77.pdf
JANINA HŁAWICZKA
Wieloletnia przewodniczka beskidzka związana z Cieszynem i ziemią cieszyńską.
Została wymieniona w oficjalnym wykazie przewodników Gorczańskiego Parku Narodowego. Była również honorowana za działalność na rzecz rozwoju turystyki i przewodnictwa na ziemi cieszyńskiej.
Kontakt:
Telefon: 883 595 799
E-mail: janinahlawiczka@gmail.com
Źródła:
https://gpn.gov.pl/pliki-do-pobrania/otworz/3a53676a-c406-4015-8721-6abc0abeff77.pdf
https://macierz.cieszyn.pl/files/Sprawozdanie_za_20_22.pdf
ZNANE I ZNACZĄCE OSOBY ZWIĄZANE Z BESKIDAMI, GORCAMI I PIENINAMI
WŁADYSŁAW ORKAN
Władysław Orkan był jednym z najważniejszych pisarzy i poetów związanych z Gorcami.
Urodził się w 1875 roku w Porębie Wielkiej. W swojej twórczości opisywał życie mieszkańców górskich wsi, trudne warunki społeczne, lokalne tradycje i krajobraz Gorców.
Dzięki jego utworom Gorce na trwałe weszły do polskiej literatury. Rodzinny dom pisarza w Porębie Wielkiej funkcjonuje obecnie jako muzeum biograficzne.
Związek z regionem:
Gorce, Poręba Wielka.
Źródło:
https://gpn.gov.pl/tematy-gorczanskie-w-tworczosci-artystycznej
KSIĄDZ JÓZEF TISCHNER
Ksiądz profesor Józef Tischner był filozofem, duchownym i jednym z najważniejszych polskich intelektualistów XX wieku.
Był silnie związany z Podhalem i Gorcami. Szczególne miejsce w jego życiu zajmowała Łopuszna oraz polana Sumolowa, gdzie w latach siedemdziesiątych powstała jego gorczańska bacówka.
Góry były dla niego nie tylko miejscem odpoczynku, ale również przestrzenią refleksji filozoficznej, spotkań i rozmów.
Związek z regionem:
Gorce, Łopuszna, polana Sumolowa.
Źródło:
https://gpn.gov.pl/ksiadz-jozef-tischner-i-jego-zwiazki-z-gorcami
JÓZEF SZALAY
Józef Szalay był jednym z najważniejszych twórców rozwoju Szczawnicy jako miejscowości uzdrowiskowej.
Rozbudowywał infrastrukturę uzdrowiska, promował lecznicze właściwości szczawnickich wód oraz przyczyniał się do rozwoju turystyki w Pieninach.
Był również jednym z popularyzatorów spływu Dunajcem i wypraw w Pieniny.
Związek z regionem:
Pieniny, Szczawnica.
Źródło:
https://szczawnica.pl/pl/1772/15977/poznaj-historie-bohaterow-muralu.html
JÓZEF ZACHWIEJA „MADZIAR”
Józef Zachwieja, znany jako „Madziar”, był pienińskim gawędziarzem i przewodnikiem związanym z Muzeum Pienińskim.
Należał do osób, które przekazywały wiedzę o lokalnej historii, obyczajach i kulturze mieszkańców Pienin kolejnym pokoleniom turystów i mieszkańców.
Związek z regionem:
Pieniny, Szczawnica.
Źródło:
https://szczawnica.pl/pl/1859/0/muzeum-pieninskie.html
BARBARA WĘGLARZ
Barbara Węglarz jest etnografką, historyczką regionu i wieloletnią dyrektorką Muzeum Pienińskiego.
Zajmuje się dokumentowaniem historii, tradycji, kultury i codziennego życia mieszkańców Pienin, Szczawnicy, Szlachtowej oraz dawnej Rusi Szlachtowskiej.
Jest również autorką publikacji i przewodników poświęconych lokalnemu dziedzictwu.
Związek z regionem:
Pieniny, Szczawnica, Szlachtowa.
Źródło:
https://noclegi.szczawnica.pl/www.noclegi.szczawnica.pl/pl/989/63655/Promocja_przewodnika_%E2%80%9ESpacerkiem_po_starej_Szczawnicy_i_Rusi_Szlachtowskiej%E2%80%9D.html
STEFAN MICHALIK
Stefan Michalik był przyrodnikiem i autorem ważnych opracowań oraz przewodników przyrodniczych poświęconych Pieninom.
Jego działalność pomagała popularyzować wiedzę o unikalnej florze, faunie, budowie geologicznej i ochronie przyrody Pienińskiego Parku Narodowego.
Związek z regionem:
Pieniny.
Źródło:
https://piepn.gov.pl/uploads/files/69ca49846b8aa794017415.pdf
WALERY GOETEL
Profesor Walery Goetel był geologiem, ekologiem i jednym z pionierów ochrony przyrody w Polsce.
Odegrał ważną rolę w rozwoju idei ochrony Pienin oraz współpracy polsko-czechosłowackiej przy tworzeniu obszarów chronionych po obu stronach granicy.
Jego działalność miała istotne znaczenie dla powstania i rozwoju Pienińskiego Parku Narodowego.
Związek z regionem:
Pieniny.
Źródło:
https://piepn.gov.pl/pliki-do-pobrania/otworz/b6033646-b792-4ec9-8c90-ad926bd5efd4.pdf
WALERY ELIASZ-RADZIKOWSKI
Walery Eliasz-Radzikowski był malarzem, fotografem, literatem i popularyzatorem turystyki górskiej.
Tworzył ilustracje i publikacje poświęcone Tatrom, Pieninom oraz Szczawnicy. Był autorem jednego z ważnych ilustrowanych przewodników po tych regionach.
Jego działalność pomogła budować zainteresowanie turystyką górską w XIX wieku.
Związek z regionem:
Pieniny, Szczawnica.
Źródło:
https://piepn.gov.pl/kartoteka-zagadnieniowa-pienin
KAZIMIERZ SOSNOWSKI
Kazimierz Sosnowski był pionierem polskiej turystyki górskiej, krajoznawcą, nauczycielem i autorem przewodników.
Odegrał szczególną rolę w rozwoju turystyki w Beskidach Zachodnich. Jego imię nosi Główny Szlak Beskidzki – najdłuższy znakowany szlak pieszy w polskich górach.
W latach 1875–1954 działał na rzecz popularyzacji wędrówek, krajoznawstwa i poznawania kultury beskidzkich miejscowości.
Związek z regionem:
Beskidy Zachodnie.
Źródło:
https://slaskie.travel/article/1014962/glowny-szlak-beskidzki-w-slaskim-przewodnik-mapy-szczyty
JERZY KUKUCZKA
Jerzy Kukuczka był jednym z najwybitniejszych himalaistów w historii światowego alpinizmu.
Jako drugi człowiek na świecie zdobył wszystkie czternaście ośmiotysięczników. Był rodzinnie związany z Istebną w Beskidzie Śląskim.
W Istebnej na Wilczym znajduje się izba pamięci poświęcona jego życiu, wyprawom i dokonaniom.
Związek z regionem:
Beskid Śląski, Istebna.
Źródło:
https://slaskie.travel/culturalheritage/15815/izba-pamieci-jerzego-kukuczki-w-istebnej-na-wilczym
ZOFIA KOSSAK
Zofia Kossak była pisarką, publicystką i działaczką społeczną.
Była silnie związana z Górkami Wielkimi w Beskidzie Śląskim. W swojej twórczości i działalności społecznej wielokrotnie odwoływała się do historii, wartości chrześcijańskich i lokalnego dziedzictwa.
W Górkach Wielkich działa obecnie Centrum Kultury i Sztuki „Dwór Kossaków”.
Związek z regionem:
Beskid Śląski, Górki Wielkie.
Źródło:
https://slaskie.travel/poi/15784/centrum-kultury-i-sztuki-dwor-kossakow-w-gorkach-wielkich
JAN KORNAŚ
Profesor Jan Kornaś był wybitnym polskim botanikiem i badaczem roślinności.
Prowadził badania nad florą Gorców, które miały ogromne znaczenie dla poznania różnorodności przyrodniczej tego pasma oraz późniejszego rozwoju działań ochronnych.
Jego prace należą do podstawowych opracowań naukowych dotyczących gorczańskiej przyrody.
Związek z regionem:
Gorce.
Źródło:
https://gpn.gov.pl/pliki-do-pobrania/otworz/ceb51705-57b8-4208-941d-7487861de4e8.pdf
ANNA MEDWECKA-KORNAŚ
Profesor Anna Medwecka-Kornaś była botaniczką i jedną z najważniejszych badaczek polskiej roślinności.
Wspólnie z Janem Kornasiem rozwijała po II wojnie światowej badania geobotaniczne Gorców.
Jej prace pomogły udokumentować bogactwo siedlisk, zbiorowisk roślinnych i krajobrazów tego pasma.
Związek z regionem:
Gorce.
Źródło:
https://gpn.gov.pl/pliki-do-pobrania/otworz/21b71b2b-ad96-47fb-8337-989c54eba330.pdf
JÓZEF NYKA
Józef Nyka był pisarzem, dziennikarzem, alpinistą i autorem popularnych przewodników górskich.
Jego przewodniki po Pieninach przez wiele lat należały do podstawowych publikacji wykorzystywanych przez turystów poznających region.
Łączył praktyczną wiedzę o przebiegu szlaków z informacjami historycznymi, krajoznawczymi i przyrodniczymi.
Związek z regionem:
Pieniny.
Źródło:
https://piepn.gov.pl/uploads/files/69ca49846b8aa794017415.pdf
JAK ROZWIJAŁA SIĘ TURYSTYKA, KULTURA I OCHRONA GÓR
Historia turystyki w Beskidach, Gorcach i Pieninach nie jest dziełem jednej osoby ani jednej organizacji.
W XIX wieku Józef Szalay rozwijał Szczawnicę i wzmacniał znaczenie turystyki pienińskiej.
Władysław Orkan, urodzony w 1875 roku w Porębie Wielkiej, wprowadził krajobraz Gorców oraz życie ich mieszkańców do literatury.
Kazimierz Sosnowski, żyjący w latach 1875–1954, stał się jednym z najważniejszych pionierów zorganizowanej turystyki beskidzkiej.
Po II wojnie światowej Jan Kornaś i Anna Medwecka-Kornaś prowadzili badania geobotaniczne, które stworzyły naukowe podstawy dla ochrony przyrody Gorców.
Jerzy Kukuczka, żyjący w latach 1948–1989, stał się symbolem górskiej ambicji, odwagi i wytrwałości. Jego rodzinne związki z Istebną na trwałe wpisały go również w historię Beskidu Śląskiego.
W latach siedemdziesiątych XX wieku ksiądz Józef Tischner stworzył swoją gorczańską bacówkę na polanie Sumolowej, czyniąc z Gorców ważną przestrzeń spotkań, refleksji i filozoficznej rozmowy.
TRZY WARSTWY REGIONALNEJ PAMIĘCI
W historii Beskidów, Gorców i Pienin można wyróżnić trzy ważne grupy ludzi.
Pierwszą tworzą budowniczowie turystyki oraz infrastruktury uzdrowiskowej i krajoznawczej. Należą do nich między innymi Józef Szalay i Kazimierz Sosnowski.
Drugą grupę stanowią pisarze, artyści i intelektualiści, którzy nadali górom wyraźny język kulturowy. Są wśród nich Władysław Orkan, Zofia Kossak i ksiądz Józef Tischner.
Trzecią grupę tworzą przyrodnicy, muzealnicy, regionaliści i kustosze pamięci lokalnej: Jan Kornaś, Anna Medwecka-Kornaś, Stefan Michalik, Barbara Węglarz i inni badacze, bez których współczesna wiedza o Gorcach i Pieninach byłaby znacznie uboższa.
BAZA BĘDZIE AKTUALIZOWANA
Niniejsza lista nie jest zamknięta.
W Beskidach, Gorcach i Pieninach działa wielu przewodników, regionalistów, ratowników, leśników, twórców, fotografów, muzyków, społeczników i pasjonatów, których nazwiska nie zawsze pojawiają się w łatwo dostępnych źródłach internetowych.
Dlatego zachęcamy przewodników oraz osoby związane z regionem do przesyłania:
– imienia i nazwiska,
– obszaru działalności,
– rodzaju posiadanych uprawnień,
– krótkiej informacji o doświadczeniu,
– publicznego numeru telefonu,
– adresu e-mail,
– strony internetowej lub profilu społecznościowego,
– informacji o związku z Beskidami, Gorcami lub Pieninami.
Po weryfikacji informacje mogą zostać dodane podczas kolejnej aktualizacji artykułu.
Znasz przewodnika, regionalistę, ratownika, artystę, naukowca albo inną osobę, która powinna znaleźć się w tym zestawieniu?
Prześlij nam jej nazwisko oraz źródło potwierdzające związek z regionem.